1. Hải đăng Long Châu – công trình cổ giữa biển khơi
1.1. Hải đăng Long Châu nằm ở đâu?
Hải đăng Long Châu tọa lạc trên đảo Long Châu, hòn đảo lớn nhất thuộc quần đảo cùng tên, nằm về phía Đông Nam đảo Cát Bà, thành phố Hải Phòng. Quần đảo cách Cát Bà khoảng 15 km và cách trung tâm Hải Phòng khoảng 50 km. Nơi đây gồm nhiều đảo đá vôi, bãi đá ngầm nằm rải rác giữa biển, tạo nên cảnh quan đặc trưng của vùng biển Đông Bắc. Giữa không gian núi đá trùng điệp, ngọn hải đăng được xây dựng trên vị trí cao, nổi bật như một dấu mốc nhận diện vùng biển từ xa.
Khác với những điểm đến có bãi cát rộng và thảm thực vật xanh tốt, đảo Long Châu chủ yếu là địa hình đá tai mèo, ít cây xanh và khan hiếm nước ngọt. Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt khiến nơi đây gần như không có cư dân sinh sống thường xuyên, chủ yếu là cán bộ, nhân viên làm nhiệm vụ tại trạm hải đăng và lực lượng quan sát trên đảo. Chính vị trí biệt lập cùng vẻ đẹp hoang sơ đã tạo nên sức hấp dẫn riêng cho Long Châu, đặc biệt với những người yêu thích tìm hiểu lịch sử hàng hải và cảnh quan biển đảo.
Hải đăng Long Châu sừng sững trên vị trí cao, trở thành dấu mốc nổi bật giữa vùng biển Đông Bắc. (Nguồn: Sưu tầm)
1.2. Lịch sử hơn 100 năm của ngọn hải đăng Long Châu
Hải đăng Long Châu được người Pháp xây dựng vào năm 1894, trong thời kỳ hệ thống đèn biển được phát triển nhằm hỗ trợ hoạt động hàng hải tại khu vực Đông Bắc Việt Nam. Trải qua hơn một thế kỷ, công trình trở thành một trong những ngọn hải đăng lâu đời của nước ta, gắn liền với những chuyến tàu ra vào vùng biển Hải Phòng và vịnh Bắc Bộ. Sau ngày Hải Phòng được giải phóng, ngày 15/5/1955, cán bộ, công nhân ngành bảo đảm an toàn hàng hải đã tiếp nhận hải đăng Long Châu từ phía Pháp và tiếp tục duy trì hoạt động của công trình.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Long Châu từng là mục tiêu đánh phá ác liệt do vị trí quan trọng trên tuyến hàng hải. Nhiều hạng mục của hải đăng bị bom đạn làm hư hại, nhưng những người làm nhiệm vụ vẫn kiên trì sửa chữa, bảo vệ ánh đèn. Đặc biệt, năm 1967, liệt sĩ Cao Quang Viên đã hy sinh khi xung phong sửa chữa đèn biển sau một trận đánh phá. Ngôi mộ của ông hiện nằm gần khu vực hải đăng, trở thành dấu tích lịch sử nhắc nhớ về tinh thần kiên cường của những người giữ ánh sáng giữa biển khơi.
1.3. Kiến trúc đặc biệt của ngọn hải đăng cổ
Hải đăng Long Châu gây ấn tượng với kết cấu tháp đá vững chắc, mang dáng vẻ cổ kính và nổi bật trên đỉnh đảo. Công trình được xây dựng ở độ cao khoảng 109,5 m so với mực nước biển, tạo điều kiện để ánh sáng có thể phát xa trên vùng biển rộng. Phần tháp có kiến trúc đặc trưng với khu vực đèn được bố trí phía trên, kết hợp hệ thống thấu kính và chóa đèn chuyên dụng. Bên trong công trình có cầu thang xoắn dẫn lên khu vực chiếu sáng, tạo nên nét kiến trúc vừa đặc biệt vừa phù hợp với chức năng vận hành của một ngọn đèn biển.
Một trong những thông số đáng chú ý của công trình là tầm chiếu sáng khoảng 27 hải lý, tương đương gần 50 km trong điều kiện thời tiết thuận lợi. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, kết cấu chính của hải đăng vẫn được duy trì, trong khi hệ thống chiếu sáng và nguồn năng lượng đã được cải tiến để đáp ứng yêu cầu vận hành hiện đại. Sự kết hợp giữa kiến trúc tháp đá cổ và thiết bị kỹ thuật mới giúp công trình tiếp tục thực hiện nhiệm vụ hàng hải, đồng thời lưu giữ dấu ấn của một công trình biển có tuổi đời hơn một thế kỷ.
Vẻ cổ kính của tháp đá kết hợp cùng hệ thống chiếu sáng hiện đại tạo nên dấu ấn riêng cho hải đăng Long Châu. (Nguồn: Sưu tầm)
1.4. Vai trò của hải đăng đối với hoạt động hàng hải
Nằm tại vị trí có ý nghĩa quan trọng trên vùng biển Đông Bắc, hải đăng Long Châu đóng vai trò hỗ trợ tàu thuyền xác định phương hướng khi di chuyển qua khu vực cửa ngõ hàng hải Hải Phòng và vịnh Bắc Bộ. Ánh sáng từ ngọn đèn giúp người đi biển nhận biết vị trí đảo, định hướng hành trình và hạn chế nguy cơ va chạm với các bãi đá ngầm. Đối với những tuyến tàu hoạt động trong điều kiện tầm nhìn hạn chế, hệ thống đèn biển là một trong những dấu hiệu hỗ trợ định vị quan trọng.
Để duy trì hoạt động liên tục, cán bộ, nhân viên tại trạm hải đăng phải thực hiện công việc kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị, hệ thống năng lượng và thấu kính. Ca trực được tổ chức thường xuyên, bảo đảm ánh sáng phát đúng thời gian và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Công việc này đòi hỏi sự tỉ mỉ, trách nhiệm cao, đặc biệt khi thời tiết trên biển thường xuyên thay đổi. Vì vậy, hải đăng Long Châu không chỉ là một công trình kiến trúc cổ mà còn là mắt xích quan trọng trong hệ thống bảo đảm an toàn hàng hải của khu vực.
2. Những trải nghiệm đáng nhớ khi khám phá đảo Long Châu
2.1. Chiêm ngưỡng ngọn hải đăng cổ hơn 100 năm tuổi
Điểm nhấn trong hành trình đi đảo Long Châu ngắm ngọn hải đăng cổ chính là chiêm ngưỡng công trình hàng hải có tuổi đời hơn một thế kỷ giữa vùng biển Đông Bắc. Tọa lạc trên một đảo đá cao, ngọn hải đăng nổi bật với kiến trúc tháp vững chãi, mang dấu ấn lịch sử từ thời Pháp thuộc. Hình ảnh công trình sừng sững giữa biển trời không chỉ tạo nên khung cảnh ấn tượng mà còn gợi nhắc về vai trò quan trọng của ánh đèn dẫn đường đối với hoạt động hàng hải qua nhiều thế hệ.
Ngọn hải đăng cổ mang dấu ấn kiến trúc từ thời Pháp thuộc trên đảo đá Long Châu. (Nguồn: Sưu tầm)
2.2. Ngắm nhìn quần thể đảo đá vôi giữa biển trời
Từ khu vực quanh ngọn hải đăng, du khách có thể thu vào tầm mắt khung cảnh quần đảo Long Châu với hàng trăm đảo đá lớn nhỏ nhấp nhô trên mặt biển. Những vách đá vôi dựng đứng, hình thù độc đáo cùng làn nước xanh bao quanh tạo nên bức tranh thiên nhiên vừa hùng vĩ vừa hoang sơ. Khi ánh nắng chiếu xuống các triền đá, sắc xanh của biển và màu xám đặc trưng của núi đá càng trở nên nổi bật, mang đến nhiều góc nhìn thú vị cho những ai yêu thích khám phá cảnh quan biển đảo.
2.3. Trải nghiệm hành trình đi thuyền giữa những đảo đá
Một trong những trải nghiệm đáng nhớ khi đi đảo Long Châu ngắm ngọn hải đăng cổ là di chuyển bằng thuyền giữa quần thể đảo đá vôi. Từ mặt biển, du khách có dịp quan sát rõ hơn những vách đá dựng đứng, các ghềnh đá có hình dáng độc đáo và ngọn hải đăng nổi bật trên nền trời. Hành trình len giữa các đảo nhỏ cũng mở ra góc nhìn khác biệt về vẻ đẹp hoang sơ của Long Châu, nơi biển xanh, núi đá và những con sóng hòa quyện thành khung cảnh đặc trưng của vùng biển Cát Bà.
2.4. Tìm hiểu cuộc sống của những người giữ đèn biển
Đằng sau ánh sáng của ngọn hải đăng Long Châu là công việc thầm lặng của những người làm nhiệm vụ quản lý, vận hành và duy trì hoạt động của công trình. Qua những câu chuyện về công việc canh đèn, kiểm tra thiết bị và sinh hoạt giữa vùng đảo xa, du khách có thể hiểu thêm về sự kiên trì của những người ngày đêm giữ ánh sáng dẫn đường cho tàu thuyền. Đây cũng là trải nghiệm giúp chuyến khám phá Long Châu có thêm chiều sâu, không chỉ dừng lại ở việc ngắm cảnh mà còn mở ra góc nhìn về con người và lịch sử hàng hải.
Những câu chuyện về người gác đèn giúp du khách hiểu hơn về công việc thầm lặng nơi biển đảo xa. (Nguồn: Sưu tầm)
3. Kinh nghiệm đi đảo Long Châu ngắm ngọn hải đăng cổ
3.1. Hướng dẫn di chuyển từ Hà Nội đến Cát Bà và Long Châu
Từ Hà Nội, du khách có thể đến Hải Phòng bằng xe khách, limousine, ô tô cá nhân hoặc tàu hỏa, sau đó di chuyển đến khu vực Cát Hải để tiếp tục hành trình ra đảo Cát Bà. Hai lựa chọn phổ biến là phà Đồng Bài – Cái Viềng và tuyến cáp treo Cát Hải – Phù Long.
Nếu đi bằng phà, phương tiện sẽ cập bến Cái Viềng, từ đây du khách tiếp tục di chuyển bằng đường bộ về trung tâm Cát Bà. Trong khi đó, tuyến cáp treo ba dây Cát Hải – Phù Long có chiều dài 3.955 m, gồm 60 cabin, mỗi cabin có sức chứa tối đa 30 người. Hành trình vượt biển đưa du khách từ Cát Hải đến ga Phù Long, đồng thời mở ra góc nhìn từ trên cao về vùng biển và những dãy núi đá vôi của Cát Bà.
Tuyến cáp treo Cát Hải – Phù Long kết nối đất liền với đảo Cát Bà qua hành trình vượt biển. (Nguồn: Sưu tầm)
Đặt vé cáp treo Phù Long - Cát Hải tại đây!
Sau khi đến ga Phù Long, du khách cần tiếp tục di chuyển bằng đường bộ về trung tâm Cát Bà, bởi cáp treo không đưa khách đến thẳng khu vực trung tâm. Từ đây, có thể tìm hiểu phương tiện đường thủy tại các bến phù hợp, trong đó bến Bèo là một đầu mối phục vụ nhiều hành trình tham quan vịnh Lan Hạ. Tuy nhiên, để ra khu vực Long Châu, du khách cần liên hệ đơn vị có thẩm quyền và xác nhận điều kiện vận chuyển, không nên mặc định có thể thuê tàu du lịch thông thường để đến đảo. Đặc biệt, việc lên đảo và tiếp cận hải đăng phải được chấp thuận trước theo quy định quản lý.
3.2. Thời điểm phù hợp để khám phá đảo Long Châu
Nếu có kế hoạch tiếp cận khu vực Long Châu, du khách nên ưu tiên những ngày thời tiết nắng ráo, biển êm và tầm nhìn tốt. Khoảng thời gian từ mùa xuân đến đầu mùa hè thường có nhiều ngày thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời, giúp hành trình đường thủy dễ dàng hơn và cảnh quan biển đảo hiện lên rõ nét. Khi trời quang, ánh nắng chiếu lên những triền đá vôi và mặt nước tạo nên khung cảnh đẹp mắt, thuận lợi cho việc quan sát quần đảo từ xa.
Ngược lại, mùa mưa bão và thời điểm xuất hiện gió mùa Đông Bắc có thể khiến biển động, sóng lớn và ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển. Đặc biệt, du khách cần theo dõi sát dự báo thời tiết và thông báo của cơ quan chức năng trước ngày khởi hành, không cố gắng ra biển khi có cảnh báo nguy hiểm hoặc phương tiện bị hạn chế hoạt động. Thời điểm đẹp để ngắm cảnh không chỉ phụ thuộc vào mùa du lịch mà quan trọng hơn là điều kiện hàng hải thực tế và sự cho phép tiếp cận khu vực.
3.3. Đảo Long Châu có cho phép khách du lịch lên tham quan hải đăng không?
Đây là vấn đề du khách cần tìm hiểu kỹ trước khi lên kế hoạch. Theo cổng thông tin du lịch Hải Phòng, điểm tham quan ngọn hải đăng tại quần đảo Long Châu hiện được hiển thị ở trạng thái đóng cửa. Điều này có nghĩa du khách không nên mặc định có thể mua vé, đặt tour hoặc tự thuê tàu để lên đảo tham quan như những điểm du lịch thông thường. Việc ngắm cảnh quần đảo từ phương tiện đường thủy và việc đặt chân lên đảo, tiếp cận công trình hải đăng là hai hoạt động khác nhau, chịu những điều kiện quản lý riêng.
Nếu có nhu cầu tìm hiểu trực tiếp công trình, du khách nên liên hệ cơ quan chức năng, đơn vị quản lý trạm hải đăng hoặc lực lượng phụ trách khu vực để hỏi về thủ tục và điều kiện tiếp cận. Việc xin phép cần được thực hiện trước, đồng thời tuân thủ hướng dẫn về thời gian, phạm vi hoạt động và những khu vực không được phép đi vào. Không nên tự ý tổ chức chuyến đi khi chưa nhận được sự chấp thuận. Chủ động xác minh thông tin sẽ giúp tránh phát sinh chi phí không cần thiết và bảo đảm an toàn trong suốt hành trình.
3.4. Những lưu ý quan trọng khi tham quan hải đăng
Địa hình đảo Long Châu chủ yếu là đá vôi gồ ghề, có nhiều phiến đá tai mèo sắc nhọn và những đoạn dốc khó di chuyển. Vì vậy, nếu được phép lên đảo, du khách nên chuẩn bị giày thể thao hoặc giày leo địa hình có độ bám tốt, trang phục gọn nhẹ, mũ, nước uống và các vật dụng cá nhân cần thiết. Không nên đi dép trơn, tự ý leo lên vách đá hoặc di chuyển ra những khu vực sát mép biển khi chưa có hướng dẫn. Ngoài ra, trên đảo có thể xuất hiện các loài bò sát và rắn độc, vì vậy cần chú ý quan sát đường đi và không tự ý chạm vào động vật hoang dã.
Tuân thủ hướng dẫn an toàn giúp hành trình tham quan hải đăng Long Châu thuận lợi hơn. (Nguồn: Sưu tầm)
Bên cạnh việc bảo đảm an toàn cá nhân, du khách cần tôn trọng quy định tại khu vực hải đăng và đài quan sát. Không tự ý chụp ảnh, quay phim tại những vị trí bị hạn chế, không tiếp cận thiết bị hàng hải hoặc khu vực làm nhiệm vụ khi chưa được cho phép. Hãy giữ gìn vệ sinh, không xả rác xuống biển và không tác động đến cảnh quan đá vôi tự nhiên. Những hành động nhỏ nhưng có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo vệ môi trường, đồng thời thể hiện sự tôn trọng đối với những người đang ngày đêm làm nhiệm vụ trên đảo.
Hơn một thế kỷ tồn tại giữa biển khơi, hải đăng Long Châu không chỉ là công trình dẫn đường quan trọng mà còn lưu giữ những câu chuyện lịch sử và sự hy sinh của nhiều thế hệ người giữ đèn. Hành trình đi đảo Long Châu ngắm ngọn hải đăng cổ vì thế mang ý nghĩa khám phá nhiều hơn một điểm đến, giúp du khách hiểu thêm về vẻ đẹp biển đảo và công việc thầm lặng phía sau ánh sáng hàng hải. Trước chuyến đi, hãy tìm hiểu kỹ quy định tiếp cận để hành trình được an toàn và đúng phép.